MEI 1940 . Jos Ghysen .

Jongetjes van 14, op kostschool vlak bij de Nederlandse grens. Vier uur in de ochtend. In pyama op de brede vensterbanken kijkend naar waar toch al dat oorverdovend lawaai vandaan kwam. Wisten wij veel hoe een oorlog begon. “Kijk ! Kijk!” Drie vliegtuigen die onder enorm lawaai heel laag kwamen overvliegen. Je zag de luiken in de buik van de toestellen opengaan. “Kijk!” De bommen vielen eerst horizontaal tot ze zich geleidelijk schuin naar beneden richtten. Naar het hart van het dorp waar het huis van de dokter met de grond gelijk werd gemaakt. De eerste doden die wij kenden. Pas daarna kwam de paniek. Een uur later liepen we in groepjes van tien, een pakje met boterhammen onder de arm, naar huis. Te voet. Er waren plots geen treinen, geen bussen, geen trams meer. We vertrokken met tien, het werden er acht, het werden er zes, het werden er vier. 32 kilometer later was ik thuis. Twee dagen later zag ik de eerste “Pruis”. Hij kwam aanrijden op een zware donkergrijze motorfiets en over zijn schouder hing schuin een geweer. Vlak voor mij hield hij halt en hij zei vriendelijk goeiedag. Ik begreep er niks meer van.
Ik was trots op mijn 32 kilometer doch het stelde weinig voor. Mijn grootmoeder bleek nog een allerlaatste bus getroffen te hebben. Waarheen wist niemand. De bus hield halt op de Grote Markt in Izegem . Uitstappen en je plan trekken. Drie weken later daagde ze weer op. Doch ook dat stelde niets voor. Twee tantes hadden de Franse grens bereikt maar de angst voor de Duitsers was zo groot dat ze nog verder liepen.Tot vlak bij de Spaanse grens. Drie maanden later daagden ze weer op.
Wat ik van de oorlog nooit begrepen heb, was de tekst die in reliëf op het ijzeren koppel van de uniformriem van elke Duitse soldaat stond. “Gott mit uns.”

JOS.