De mevrouw van de sijsjes is overleden. Ze heeft een hoge leeftijd bereikt. 94 is ze geworden. Als de dag van gisteren herinner ik me dat ik die ochtend in 1943 bij haar in de zaak naar binnen ging en haar vroeg of de sijsjes er al waren. “Neen, zei ze, mijn man is ze halen. Als ge straks terugkomt dan zijn ze er zeker.” Het echtpaar dreef een zaak waar je parkieten en sijzen en vinken en papegaaien kon kopen en alles wat daarbij hoorde. Een sijsje dat in de huiskamer zorgeloos en heel bescheiden vrolijke liedjes zong, maakte de oorlogsjaren draaglijker. Ooit zou je zelf ook wel weer gaan fluiten.
“Dan kom ik vanmiddag nog eens terug,” zei ik. “Dat is goed, zei ze, tot straks dan.”
Een uur later werd het huis omsingeld en zijn ze haar winkel binnengevallen. Met een man of tien waren ze. In hun grauwgroene uniformen, de donkere helmen op het hoofd en de mitrailleurs in de aanslag. Ze hebben de Britse piloten van de zolder gehaald en onder enorm kabaal de man en de vrouw opgeleid. De armen heel hoog in de lucht. De man werd in Ludwigsburg gefusilleerd, zijn vrouw overleefde de concentratiekampen. 94 is ze geworden.. Ludwigsburg is een mooie toeristische stad, de concentratiekampen zijn monumenten geworden, Duitsers zien er heel gewoon uit en van de sijsjes heb ik nooit nog iets gehoord. Soms – heel zelden – hoor ik er een in mijn tuin en dan denk ik altijd aan de man. Zo een vogeltje weet helemaal van niets. Dat zingt maar.
JOS.

1943, ja ,1943.
1943 is mijn geboortejaar.
Oorlog en bezetting is mij vreemd.
Alhoewel- Van mijn 3 jaar tot mijn 20 jaar, verbleef ik in een wezenschool.
Dat heb ik ook altijd als een bezetting ervaren.
Ook nu zingen de vogeltjes er lustig verder,en weten gelukkig van niets.
Mijn groeten. Roger.
Triest verhaal,meneer JOS.Zo kennen sommige mensen van onze generatie er ook wel eentje.I942,Maria 6Oj woonde bij ons achter de hoek.Zij luisterde naar de B.B.C op de radio en dat was streng verboden.Men heeft haar opgehaald en in Breendonck-kamp opgesloten.3 maanden lang moest zij met een radiokarkas vol stenen op haar rug gebonden,2 uur lang rond een binnenplein van het kamp lopen.Ze is thuis gekomen als een gebroken vrouw.Zulke verhaaltjes haalden nooit de kranten.Maar er gebeurde nog veel meer en zeker hier in het Antwerpse.Toen ik Uw verhaal las kwamen de herinneringen weer eens boven.Nog groetjes van Yvona.
ach jos, je weet nooit,heel af en toe vertelde mijn vader ook over de oorlog,hij was bij de partisanen,van bij het begin van de oorlog,een van zijn favoriete verhalen ging over die sukkelaars van duitsers,die moesten meevechten,bij nachtelijke kontroles werden vaak sigaretten aan die sukkelaars gegeven,zwarten waren in mijn ogen mensen die zich nooit wasten,er was één verhaal,maar dat ging van na de oorlog,mijn vader was kok in het kamp van leopoldsburg,hij had ooit in bree de stiel geleerd van peperkoekbakker,er kwam op zeker moment een partisaan zout halen,mijn vader stom verbaasd gaf het mee,maar vertrouwde het zaakje niet,hij volgde met een “geweer”,bleek dat die partisaan,”ene van op het einde van de oorlog was “wat duidelijk niet sympatiek overkwam op mijn vader”,het zout wou strooien in de wonden van ne “zwarte”,ne vuile vent dus,die ook niet van zeep hield,wist ik veel als tienjarige,mijn vader heeft met dat geweer die partisanen weggejaagd,de wonden van die “zwarte” verzorgd,als dank gaf die man zijn manchetteknopen,op de trouwfoto van mijn vader droeg mijn vader duidelijk die knopen,wij mochten die aandoen bij speciale gelegenheden,de jongens bij hun communie, de meisjes bij de proclamatie,de manchetknopen waren ruitvormig,in vier kleuren verdeeld,rood zwart grijs,ik zie ze nog voor me,als ons moeder ze nog in haar bezit heeft,wil ik ze beslist ooit erven,de boodschap erachter was zo mooi,er waren langs beide kanten schitterende mensen,maar ook de grootste smeerlappen,hoe vaak heeft mijn vader dat niet verteld, mijn geweldloosheid heb ik van hem geerfd,hij heeft nooit één tik uitgedeeld aan ons zessen,ik was natuurlijk de braafste,wat dacht je,maar mijn broers,breek me de bek niet open,uiteindelijk is dat is nog veel meer waard dan duizend manchetteknopen,jos je weet nooit,mocht iemand die manchetteknopen herkennen?ik hoor het wel,virtueel is blijkbaar veel mogelijk,en zeg nooit nooit
“de mevrouw van de sijsjes is overleden ..”
het kooitje is opengegaan en ze heeft voorgoed de vrijheid gekozen.
ze is echter nog lang niet uitgezongen ..
Beste Jos,
Bij het lezen van je stukje kwam het woord
seismologie in mijn gedachten…
Beste groeten,
Vicky
Een oude verkreukelde foto van Stalag VA in Ludwigsburg is te vinden op het internet (fotograaf onbekend). Mss mag ik hier het adres weergeven:
http://verouden.pijnackerweb.nl/homepage/show/view.php?id=172882
“Prize your freedom. … Freedom is not free. It comes at a great cost.”(Eugene Wopata, USA, ex-krijgsgevangene)
Bedankt!
Leander