Een verslag terug opgezocht uit de Tour de France van 1964 . Het was de Ronde die door Jacques Anquetil werd gewonnen. Vier jaar later deed ik het nog eens over. Het was de eerste Tourzege van Merckx. Ik kende totaal niets van sport. Ik was er voor de BRT om het circus eromheen te verslaan. De échte sportcollega’s waren toen Piet Theys , Marc Stassyns en Jan Wauters. Renners en verslaggevers verdwijnen, bergen blijven.
Door mijn venster zie ik hoe de sneeuw donker wordt op de Galibier. Er
blaft een hond op de binnenplaats van het hotel. In dit dorp op
vijftien kilometer van Briançon. Ik weet niet meer hoe het dorp heet en
ik ben te moe om het op te zoeken. De namen van de dorpen tellen
trouwens niet meer. Ik twijfel of het maandag is of dinsdag. , de dagen
zijn uitgeschakeld.
Er is alleen de Tour. Er zijn alleen de renners.
Er zijn alleen aankomsten en vertrek, het uitpakken van de koffers ,
het inpakken van de koffers, honderdduizend mensen langs de weg,
tweehonderdduizend, Kamer 35 , een bad nemen , driehonderdduizend,
meisjes in bikini, vierentwintig kloosterzusters van wie er één in de
handen klapt , Kamer 57, naturellement le vin du pays, het gezicht van
Jean Gainche op de Galibier. Een gezicht dat ik nooit meer zal
vergeten.
Het is allemaal Tour de France. Begonnen als een lenige
kermiskoers in Bretanje, een regenbooglint in het beminnelijke
landschap van Picardië, is het nu plots een woest en onvergetelijk
drama geworden, tegen een decor dat door geen mensen kan bedacht zijn.
Het geurt naar hitte, naar schroeiend stof en naar hete benzine,
onderweg naar de top van de Galibier. Een moorddadige, tergend
uitgerekte slingerweg naar de 2556 m hoge donkere koele tunnel op de
top. Met hellingen waartegen de zwarte machines van de motards in
eerste versnelling als reusachtige kevers vastkleven, met een wolk van
stof en keien achter zich aan. En de wagens die beneden als groene en
rode en helgele insecten zich tegen de rug van de Alpen vastgezogen
hebben met de vaste wil dat de mechaniek sterker zal zijn dan de
Galibier. Onze wagen heeft geweigerd in een bocht. Op 6 km van de top.
Hij stonk naar rook en naar geschroeid gummi en hij hapte met open
motorkap gulzig naar lucht.
Toen zijn ze voorbijgekomen. Ik zal het nooit vergeten. Waar de
mechaniek was stilgevallen daar kwamen zij. Federico Bahamontes, in
triomfantelijke witte trui. Langzaam, rustig , met een onaantastbare
zelfverzekerdheid. Het was zijn privé Galibier. En de Alpen waren van
hem. Er durfde zelfs niemand roepen toen hij voorbijkwam. Er klapte
niemand in de handen. Het was stil. Bahamontes kwam in de Alpen
voorbij. Alleen. Wij keken hem na. Hij ging om de bocht voorbij, tegen
een decor van smeltende sneeuw en grijswitte wolkenflarden. En wij
wisten dat wij iets grootsgezien hadden. Iets dat niets meer met
coureurs te maken had en niets met een rit, het was iets anders, iets
dat misschien angst heette, of waanzin, of Tour de France. Ik denk
het.
En de anderen zijn gekomen. Anquetil en Groussard en Junkermann en
Poulidor. De groten van de Tour de France. Langzaam, zoals in een
vertraagde film. Onderweg naar de tunnel op de top van de Galibier.
Pas daarna kwam het applaus.Toen de groten al een tijd voorbij waren.
Voor de anderen. Voor de afgebeulden. Voor de gezichten die Jeroen
Bosch nooit heeft durven schilderen. Zwart, met ogen die niet meer wit
waren doch roodblauw van het bloed dat er vlak achter klopte. En met
schuim rond hun mond, zoals suiker, hardwit gestold.
Iemand reikt een fles aan Jean Gainche, maar hij kan niet meer drinken.
Hij schudt ze leeg in zijn hals en het bruine schuim gutst over zijn
benen en spat uit elkaar tussen de glanzende spaken van zijn fiets. Hij
huilt en dat is het verschrikkelijkste dat ik ooit gezien heb. Een
renner die niet meer kan en die huilt omdat het zo snikheet is en de
Galibier zo hoog. Ze rennen naar hem toe om hem te fotograferen wanneer
hij valt maar hij valt niet. Ze blijven langs hem lopen om morgen het
grote moment te hebben op hun eerste pagina. Maar Jean Gainche valt
niet, hij hààlt de Galibier en de koele zwarte tunnel aan de top.
Onze mechaniek heeft zich hersteld, de banden sissen weer over de
sneeuw en dan komt iets waarvoor ik geen naam kan vinden. De afdaling
van de Galibier. Plots, zonder overgang, vlak achter de tunnel in een
eerste zwiepende bocht die zich altijd sneller en sneller naar beneden
slingert, de roekeloze diepte in. Beneden ons dalen Anquetil en
Poulidor en Junkermann. En nog verder moet Bahamontes zijn die nu tegen
zeventig per uur op duimdunne fietsbanden op een halve meter langs de
afgronden scheert. Er is een motard die het aandurft achterom te kijken
en op vijf centimeter de rand van de rotsen mist.
Indien hier een wagen
hapert, dondert hij achthonderd meter de diepte in. Zij weten het, de
chauffeurs, maar er is geen keuze. Als ze op de pedalen blijven drukken
dan branden de remmen door. Het stinkt naar hete gummi. Pas op voor
Bahamontes ! Naar links !!! En daar dondert onze wagen tegen honderd
per uur door de bochten, in een niet meer tegen te houden slingering
naar beneden, 33 kilometer lang, waar duizenden staan en waar een
oorverdovend gehuil opgaat wanneer de stankkolonne binnendondert met
achter haar aan…Bahamontes. De Adelaar van de Alpen.
Ik ga nu naar bed. De Galibier ligt inktzwart achter het venster. De
hond blaft niet meer. Het schijnt dat Bahamontes een gewone mens is. En
de Tour de France sport.
BESTE JOS EN FAMILIE
MIJN OPRECHTE DEELNEMING
DAT UW ENGELTJE IN ALLE VREDE MAG RUSTEN.
ROGER
Aantekeningen van lupo
–
1)Deelneming.
—
Beste Jos, mijn deelneming. Nog steeds weet ik niet voor wie of voor wat, maar iets moet je getroffen hebben in de zin van overleden. Tenminste, dat kan ik opmaken uit sommige reacties. En Hubert Lampo zal het wel niet geweest zijn, want da’s geloof ik geen familie van jou. Ik heb dus op de cruciale moment het verkeerde boekje gelezen of naar de verkeerde zender gekeken.
Eigenlijk is dat ook cultuurverval. Vroeger keek iedereen naar Brussel Vlaams. En was iedereen op de hoogte. Geen woord van Schipper ging verloren, en de dag nadien werd er gezamelijk nagekout over het antwoord van Mathilde. Die fiere Vlaamse cultuurpoel… Cultuur is een gemeenschappelijke gegevenspot, die je communiceerbaar maken met cultuurgenoten…
Nu is ook onze cultuur in stukjes gevallen.
Mijn deelneming voor je eigen stukje verdriet.
2)Poeske Scherens.
—-
Welkom in mijn kapsalon, mevr. Poeske Scherens. Zet u alvast maar in de speciale afdeling achter het gordijn, ik kom zo. Ah, ik zie dat de vegetatie flink is toegenomen. Met deze hitte en de strandvacantie in het vooruitzicht gaan we daar iets aan doen, niet. Heb je de nieuwe catalogus al ingekeken ? Al een keuze gemaakt ? Een gewone bikinilijn ? Een hartje ? Een vlindertje ? Een landingsbaan ? Een fietsband ? Een hitlersnorretje ? Of gewoon alles af tot in de bilnaad, de traditionele zomermuis ? Om te beginnen zal ik die vervelende haartjes verwijderen op de meer intieme plaatsen. De linkerlip is een makkie, da’s met mijn hand mee, maar voor de rechterlip zullen we toch even van positie moeten veranderen, als je me toestaat. Geneer je maar niet hoor, sommige vrouwen beginnen al te kreunen als ik ze inzeep, da’s gewoon de natuur hoor…
Weet je trouwens de nieuwe trend al ? Ik heb fluorescerende pareltjes binnengekregen om in jouw haartjes aan te brengen. Ze lichten op in het donker. Leuk voor spelletjes onder de lakens, maar een afknapper voor de nachtelijke bosspelletjes van de Chiro. Die in zijne pure de braamstruiken, teken en boswachters trotseert en de pareltjes vindt, krijgt de prijs…Ach mevrouw, je hebt me doen wegdromen. Ze zullen wel voor eeuwig bezig blijven met hun wc-papierverkoop, hun wafelenbak en hun handjesdraaien, koekenbakkenvlaaien…
3)De tour.
-
Zegt me niets meer. Sinds Armstrong hem 7 x gewonnen heeft, is alle magie eruit verdwenen. Echte wielertitanen hebben moeten knokken om hem 5 x te winnen. Zes keer kon niet. Een ijzeren wet uit de wielersport. Die gold ook voor Eddy Merckx. Kreeg in 1975 op de Puy de Dome een slag in zijn lever van een fransdolle fan. Viel nog aan daar waar hij om zijn zesde tour te winnen gewoon in het wiel moest blijven van een dolgedopeerde Thévenet… Neem nu Indurain die vijf maal op zijn sloffen won en de zesde maal in het zand moest bijten voor een o zo plotse superieure Bjarne Riis, die het jaar daarop even plots versleten was en nog goed voor de parolympics… Magie ? Ja, tot de uitgekankerde Armstrong bijna in een zetel naar 7 overwinningen werd geleid. Enige tegenstand ? Een Duitser die de overtollige
kilo’s worst en bier er pas in de laatste tourweek afgereden kreeg, als het kalf al lang verdronken was. Armstrong is er dit jaar net op tijd tussenuit gepiept, net voor de nieuwe dopingzaken ten berde kwamen. Eigenlijk zouden ze die controles moeten afschaffen. Iederen foefelt toch. De modale apotheek heeft twee hoofdklanten : de duivenmelkers en de wielrenners. Waarom het niet gewoon toelaten ? Desnoods lassen ze een extra stang op hun stuur om de baxters aan te hangen . Vitale functies worden dan via een zendertje op het scherm gebracht, zodat we ons niet meer rot hoeven te schrikken als er eens een zijn laatste adem uitblaast op de flanken van de Mont Ventoux.
En ik had dit jaar nog gewed op Axel Merckx.Wie ooit voor hem eindigde in de Tour, is ofwel dood, ofwel gestopt, of mag gewoon niet meedoen. Helaas heeft logica niet veel met koers te maken. Maar pas op voor de volgende jaren. Heb je vader Eddy al eens goed bekeken. Terug van zakenmannetje tot afgetrainde atleet… tot kannibaal… Volgend jaar is hij er klaar voor. De Tour 07,08 en 09 mag je al op naam schrijven van Eddy Merckx. Zodat hij zijn record terugpakt. Onzin ? Denk aan de wijze woorden die in Meensel-Kiezegem nog steeds een speciale betekenis hebben: een Merckx is tot alles in staat !
4) De Galibier.
-
Een brandend actueel artikel, Jos. Want hij staat er nog. De Galibier. Steeds op z’n zelfde plaats. Even dacht ik dat de Amerikanen hem in stukken hadden gezaagd, genummerd, getransporteerd en hem ergens in hun machtige prairies hadden neergepoot. Met helemaal van boven een museum voor Lance Armstrong, als eerbetoon voor de superieure Amerikaan. En om de Fransen nog eens een nationale kloot af te pitsen, natuurlijk. En niet alleen de Galibier, maar twee voor de prijs van één ook les Montagne Sainte-Victoire, waar Cézanne jarenlang zijn artistieke banden op stukreed. Sport en cultuur. Misschien heeft Bill Gates zijn fortuin te vroeg weggeschonken….
Juiste woorden voor diep verdriet zijn er niet. Heel veel sterkte voor u en voor gans de familie. Bewaar de mooie herinneringen.
Oprechte deelneming.
Liliane.
Mijn oprechte deelneming aan u en uw familie.
Hartverscheurend wat gebeurd is.
Tranen komen, alleen al door eraan te denken.
Ik heb zelf een kindje van dezelfde leeftijd, ik mag er niet aan denken… zo een drama kan bij eender wie gebeuren.
Ik brand een kaarsje als steun voor de ouders, niets kan die pijn verzachten.
Slaap zacht kleine jongen, je familie zal je missen.
Beste Jos,
Het heeft mij enorm pijn gedaan te moeten
lezen van uw verdriet. Niemand, noch ouders
noch grootouders dienen een kind te verliezen en zulk groot verdriet te torsen.
Ik en mijn familie leven met jullie mee.
Veel sterkte.
Anita
Beste Jos,
We leven intens mee met jullie verdriet! Wij hebben een zoontje van 2 maandjes jonger.
Mijn hart brak en de tranen rolden over mijn wangen bij het lezen van het artikel in de krant.
Langs deze weg wensen we gans de familie onze innige deelneming te betuigen.
Heel veel sterkte!
Beste Jos en familie
Onvoorstelbaar wat jullie is overkomen. Je denkt dan hoeveel kan een mens aan voor hij bezwijkt. woorden van troost kan ik niet schrijven want er zijn gewoon geen woorden voor zoveel verdriet. Toch hoop ik dat jullie samen steun zullen vinden en de sterkte die nodig is om dit immens verdriet te verwerken. Onze oprechte innige deelneming voor de ganse familie
“there is an old belief,
that-on some distant shore,
far from despair and grief-
old friends will meet once more…”auteur onbekend…
Beste Jos en Famillie,ik moet niet zoeken naar woorden die troosten want die zijn er niet ,maar ik wil jullie laten weten dat het me heel erg raakt , verdriet en pijn doet wat moeten jullie nu toch lijden Mag dit een beetje steun zijn
Beste Jos,
Geïnformeerd door de reacties besef ik nu ook je verlies en kan ik je oprecht mijn deelneming aanbieden.
lupo.verreth@telenet.be
beste jos,
het is de eerste keer dat ik op uw site kom,ik wens mijn oprechte deelneming aan u en uw familie.
yvesborghs.telenetblog.be
Beste Jos,
Onze oprechte deelneming.
Eric
ik wens jou en je familie heel veel sterkte en liefs toe.
ik leef met jullie mee.
ik moet steeds denken aan de brief die jij naar roel geschreven hebt.
toen vond ik ‘m al heel erg ontroerend.
nu schiet mijn gemoed helemaal vol ..
ik brand een kaarsje voor jullie!
Beste Jos,
Wij kennen je al zolang van je cursiefjes, de radio, tv. Je hebt ons al zoveel plezier verschaft dat je een deel van ons bent geworden. We delen in dit enorm verdriet. Veel sterkte.
beste Jos,
ik vind het knap dat je de moed kunt opbrengen om te blijven schrijven.
zonder dat je het zelf beseft, betekenen je mooie stukjes zoveel voor vele mensen.
ik had hier eerder al eens een reaktie neergezet, maar die vind ik helaas nergens terug.
daarom nogmaals, mijn Oprechte deelneming.
sterkte,
morena